Trackery fotowoltaiczne a prognozowanie produkcji PV – test SunflowerCast na systemie pvTrack

W SunflowerCast rozwijamy prognozowanie produkcji energii dla różnych konfiguracji instalacji fotowoltaicznych. Tym razem sprawdziliśmy, jak nasz system poradzi sobie z instalacją wykorzystującą autorski system trackerów dostępny na pvTrack.com.

To ważny test, ponieważ instalacja trackerowa pracuje inaczej niż klasyczna fotowoltaika ze stałym kątem nachylenia modułów. Pozycja paneli zmienia się w ciągu dnia, a wraz z nią zmienia się profil generacji. Po odpowiednim skonfigurowaniu parametrów instalacji SunflowerCast poprawnie odwzorował ten sposób pracy. W naszych testach prognozowanie działało bez zarzutów.

Czym różni się tracker PV od klasycznej instalacji fotowoltaicznej?

W typowej instalacji moduły fotowoltaiczne pozostają przez cały dzień w tej samej pozycji. Ich orientacja i kąt nachylenia są ustalone na etapie montażu. Tracker PV działa inaczej – konstrukcja zmienia ustawienie modułów wraz z ruchem słońca.

W praktyce oznacza to, że moduły mogą dłużej pracować pod korzystnym kątem względem promieniowania słonecznego. Zamiast koncentrować dużą część produkcji w jednym przedziale dnia, instalacja może uzyskać szerszy profil generacji – od godzin porannych do późniejszego popołudnia.

Takie rozwiązanie jest szczególnie interesujące tam, gdzie energia jest zużywana przez wiele godzin w ciągu dnia, na przykład w zakładach produkcyjnych, gospodarstwach rolnych, obiektach usługowych czy instalacjach z wysoką autokonsumpcją.

Dlaczego prognozowanie instalacji trackerowej jest trudniejsze?

W klasycznej instalacji prognoza może bazować między innymi na lokalizacji, mocy, azymucie, kącie nachylenia modułów oraz prognozie pogody. W instalacji trackerowej dochodzi dodatkowy element – zmienna geometria modułów w czasie.

Profil produkcji nie jest więc identyczny z profilem klasycznej instalacji ustawionej na południe. System prognostyczny musi prawidłowo uwzględnić sposób, w jaki instalacja zachowuje się w kolejnych godzinach dnia.

Właśnie dlatego zdecydowaliśmy się przetestować SunflowerCast na systemie pvTrack. Chcieliśmy sprawdzić, czy algorytm będzie potrafił prawidłowo odwzorować produkcję źródła, którego charakterystyka zmienia się wraz z położeniem słońca.

Test SunflowerCast na systemie pvTrack

Do testów wykorzystaliśmy instalację opartą na autorskim systemie trackerów pvTrack. Po skonfigurowaniu parametrów źródła obserwowaliśmy działanie prognozy i porównywaliśmy ją z charakterystyką pracy instalacji.

Rezultat był pozytywny. SunflowerCast poprawnie radził sobie z prognozowaniem produkcji dla instalacji trackerowej, a uzyskiwany profil odpowiadał specyfice źródła, w którym moduły zmieniają swoje położenie w ciągu dnia.

Dla nas jest to istotne potwierdzenie, że SunflowerCast można wykorzystywać nie tylko dla standardowych instalacji ze stałym kątem modułów, ale również dla bardziej zaawansowanych konstrukcji nadążnych.

Jakie są zalety konstrukcji trackerowej?

Największa różnica nie sprowadza się wyłącznie do liczby wyprodukowanych kilowatogodzin. Bardzo ważne jest również to, kiedy energia jest produkowana.

  • Szerszy profil produkcji. Tracker może poprawić warunki pracy modułów rano i po południu, dzięki czemu generacja nie jest skupiona wyłącznie wokół południa.
  • Lepsze dopasowanie do autokonsumpcji. Jeżeli zakład lub gospodarstwo zużywa energię przez większość dnia, dłuższy okres produkcji może ułatwiać wykorzystanie energii bezpośrednio na miejscu.
  • Mniejsza koncentracja mocy w krótkim czasie. Zamiast jednego wysokiego szczytu instalacja może pracować bardziej równomiernie w szerszym przedziale godzinowym.
  • Elastyczne wykorzystanie terenu. Konstrukcje gruntowe mogą być rozwiązaniem dla inwestorów posiadających odpowiednią powierzchnię poza dachem budynku.
  • Możliwość połączenia z automatyką i prognozowaniem. Dynamiczna instalacja nie musi oznaczać ręcznego planowania jej pracy – odpowiednio skonfigurowany system może przygotowywać prognozę automatycznie.

Tracker PV a Plan Pracy MWE

Dla większych źródeł fotowoltaicznych sama produkcja energii to tylko jedna część codziennej pracy instalacji. W określonych przypadkach właściciel źródła musi również przygotowywać i przekazywać dane planistyczne do właściwego operatora.

W SunflowerCast prognoza produkcji może być wykorzystana jako podstawa do przygotowania Planu Pracy MWE. System tworzy prognozę na kolejne dni, przelicza ją na profil pracy źródła i przygotowuje dane w uporządkowanej formie.

W przypadku instalacji trackerowej jest to szczególnie wygodne, ponieważ właściciel nie musi ręcznie próbować odwzorowywać zmiennej charakterystyki produkcji. Po prawidłowej konfiguracji źródła proces może być realizowany automatycznie.

Prognozowanie i raportowanie SOGL

SunflowerCast został stworzony po to, aby połączyć prognozowanie produkcji PV z przygotowaniem danych potrzebnych do realizacji obowiązków planistycznych.

Cały proces można sprowadzić do kilku etapów:

  1. Konfiguracja instalacji. W systemie definiowane są parametry techniczne źródła.
  2. Prognoza produkcji. SunflowerCast przygotowuje prognozę pracy instalacji na kolejne dni.
  3. Plan Pracy MWE. Prognoza jest przekształcana w dane planistyczne odpowiednie dla źródła.
  4. Walidacja. Dane mogą zostać sprawdzone przed dalszym wykorzystaniem.
  5. Raportowanie SOGL. Przygotowany profil może zostać wykorzystany w procesie przekazywania wymaganych danych do operatora.

Test przeprowadzony na systemie pvTrack pokazał, że ten sam proces może być stosowany również dla instalacji, w której moduły aktywnie zmieniają swoje położenie w ciągu dnia.

pvTrack – konstrukcja, która pracuje razem ze słońcem

System dostępny na pvTrack.com reprezentuje inne podejście do budowy gruntowej instalacji fotowoltaicznej niż klasyczna konstrukcja stała.

Zamiast ustawiać moduły raz i pozostawiać je w tej samej pozycji przez cały rok, tracker pozwala zmieniać ich położenie wraz z ruchem słońca. Celem takiego rozwiązania jest lepsze wykorzystanie dostępnego promieniowania oraz uzyskanie korzystniejszego profilu produkcji w ciągu dnia.

To rozwiązanie może być szczególnie interesujące dla przedsiębiorstw i gospodarstw, dla których ważna jest nie tylko roczna produkcja energii, ale również jej dostępność w godzinach rzeczywistego zapotrzebowania.

Więcej informacji o konstrukcji, sposobie działania i realizacjach można znaleźć bezpośrednio na stronie pvTrack.com.

pvTrack i SunflowerCast – konstrukcja oraz dane

Nowoczesna instalacja fotowoltaiczna coraz częściej nie kończy się na modułach i falowniku. Liczy się również sposób posadowienia modułów, profil produkcji, możliwość przewidywania generacji oraz prawidłowe przygotowanie danych planistycznych.

pvTrack odpowiada za fizyczną stronę instalacji – konstrukcję trackerową umożliwiającą zmianę położenia modułów wraz z ruchem słońca.

SunflowerCast odpowiada za stronę cyfrową – prognozowanie produkcji, przygotowanie Planów Pracy MWE oraz wsparcie procesu raportowania SOGL.

Przeprowadzone przez nas testy potwierdziły, że SunflowerCast poprawnie prognozuje również produkcję instalacji wykorzystującej autorski system trackerów pvTrack. Dzięki temu nowoczesna konstrukcja PV może być połączona z automatyzacją prognozowania i obowiązków planistycznych.

SOGL 2025 dla operatorów PV – kompletny przewodnik po Rozporządzeniu UE 2017/1485

Dla właścicieli większych instalacji fotowoltaicznych raportowanie SOGL nie powinno stanowić tematu odkładanego na później. Obowiązki wynikające z unijnych i krajowych regulacji wpływają dziś nie tylko na formalności, lecz także na codzienne zarządzanie źródłem energii. Od posiadaczy fotowoltaiki SOGL wymaga terminowości, poprawnych danych i dobrej organizacji procesu.

Sprawdź, czym dokładnie jest rozporządzenie SOGL, kogo dotyczy i jakie znaczenie ma dziś SOGL dla fotowoltaiki.

Czym jest rozporządzenie SOGL i kiedy powstało?

SOGL to skrót od angielskiej nazwy System Operation Guideline. Mowa o Rozporządzeniu Komisji (UE) 2017/1485 z 2 sierpnia 2017 r., opublikowanym w Dzienniku Urzędowym UE 25 sierpnia 2017 r. Akt ten określa wspólne zasady dotyczące pracy systemu przesyłowego energii elektrycznej, współpracy operatorów oraz wymiany danych potrzebnych do bezpiecznego prowadzenia systemu. Rozporządzenie weszło w życie w 2017 r. i nadal stanowi podstawę dla wielu obowiązków operacyjnych po stronie uczestników rynku energii.

W Polsce SOGL stosuje się zgodnie z metodyką zatwierdzoną decyzją Prezesa URE z 19 lutego 2021 r., określającą zasady przekazywania Planów Pracy dla Modułów Wytwarzania Energii w polskich realiach.

SOGL 2025–2026 – w jakiej formie obecnie obowiązuje rozporządzenie?

Podstawą prawną pozostaje nadal Rozporządzenie Komisji (UE) 2017/1485, określające zasady pracy systemu elektroenergetycznego oraz wymiany danych potrzebnych do jego bezpiecznego prowadzenia. W Polsce obowiązek przekazywania Planów Pracy MWE narzucony przez rozporządzenie SOGL został uszczegółowiony w krajowej metodyce zatwierdzonej decyzją Prezesa URE z 19 lutego 2021 r., a następnie objęty monitorowaniem przez operatorów systemu.

Wspólny komunikat OSP i OSD z 25 marca 2025 r. wskazał 14 kwietnia 2025 r. jako datę rozpoczęcia monitorowania poprawności zgłaszanych Planów pracy. Oznacza to, że według SOGL 2025–2026 właściciel instalacji objętej tym obowiązkiem powinien traktować raportowanie jako stały element zarządzania źródłem.

Jaki jest cel raportowania SOGL?

Główny cel raportowania SOGL jest prosty: zapewnić bezpieczną, stabilną i przewidywalną pracę systemu elektroenergetycznego. Operatorzy systemów muszą dysponować możliwie dokładnymi informacjami o planowanej pracy źródeł, ich dostępności oraz prognozowanej generacji. Bez tego trudno skutecznie zarządzać ruchem sieci, bilansowaniem systemu i bezpieczeństwem dostaw energii.

Kogo dotyczą wymogi określone w rozporządzeniu SOGL?

Zgodnie z zasadami polskiego wdrożenia obowiązek raportowania SOGL obejmuje przede wszystkim największe instalacje fotowoltaiczne i farmy PV. Typowe mikroinstalacje prosumenckie nie mieszczą się w tej grupie. Konkretnie przekazywania Planów Pracy dotyczy właścicieli MWE typu B, C i D:

  • Typ B – jednostki przyłączone do sieci o napięciu niższym niż 110 kV, o mocy maksymalnej od 200 kW do poniżej 10 MW,
  • Typ C – jednostki przyłączone do sieci o napięciu niższym niż 110 kV, o mocy od 10 MW do poniżej 75 MW,
  • Typ D – jednostki przyłączone do sieci o napięciu 110 kV lub wyższym albo do sieci o niższym napięciu, ale o mocy 75 MW i więcej.

SOGL fotowoltaika – jakie obowiązki ma właściciel MWE?

Najważniejszym obowiązkiem wynikającym z SOGL dla fotowoltaiki jest przygotowanie i przekazanie Planu Pracy MWE do właściwego operatora systemu, czyli OSD. W przypadku niektórych jednostek typu D przyłączonych do sieci dystrybucyjnej plan należy przekazywać także do OSP.

Plan pracy powinien obejmować między innymi:

  • planowaną dyspozycyjność MWE,
  • planowaną ilość wytwarzania energii elektrycznej,
  • dane dla każdej godziny doby,
  • informację o planowanym czasowym niewprowadzaniu energii do sieci, jeśli wynika ono z decyzji właściciela lub operatora MWE, a nie z polecenia operatora systemu.

Właściciel instalacji może realizować obowiązek raportowania SOGL samodzielnie lub przez podmiot działający w jego imieniu. Niezależnie od przyjętej formy liczą się: terminowość, poprawność danych i zgodność z wymaganym formatem.

Jak pomaga aplikacja do automatycznego raportowania SOGL?

Sunflower Cast to narzędzie do tworzenia i obsługi Planów Pracy dla instalacji PV objętych obowiązkami wynikającymi z SOGL. Po wprowadzeniu instalacji do aplikacji system generuje profil produkcji, przygotowuje prognozę na 9 dni do przodu i tworzy plik gotowy do przekazania operatorowi.

Tym sposobem aplikacja do automatycznego raportowania SOGL ogranicza ręczne działania, zmniejsza ryzyko błędów formalnych, przyspiesza przygotowanie prognoz dla jednej lub wielu instalacji i porządkuje cały proces raportowania SOGL w jednym miejscu.

Automatyzacja nie przenosi odpowiedzialności za dane, ale wyraźnie ułatwia pilnowanie terminów, poprawności zgłoszeń i zgodności z wymogami operatorów.

Dla właściciela instalacji PV SOGL jest dzisiaj realnym obowiązkiem operacyjnym. Uporządkowany proces raportowania SOGL pozwala ograniczyć ryzyko błędów, opóźnień i problemów formalnych.